دوشنبه، ۵ آبان ۱۴۰۴

آیا تا به حال دیدهاید که گربه شما به نقطهای خیره شده باشد که بهنظر میرسد کاملاً تهی و خالی است؟ این صحنه برای بسیاری از ما، مالکان گربهها، سوالی قدیمی و مرموز را مطرح میکند: آیا گربهها میتوانند ارواح را ببینند؟
از مصر باستان که گربهها را موجوداتی با انرژی الهی میپنداشتند تا فرهنگهای دریانوردی که آنها را نماد خوششانسی میدانستند، همیشه هالهای از رمز و راز پیرامون این موجودات ظریف وجود داشته است. اگر شما هم جزو حدود ۴۱ درصد افرادی هستید که به وجود ارواح اعتقاد دارند، احتمالاً رفتار عجیب گربهتان را نشانهای از اتصال به «دنیای دیگر» تلقی میکنید.
اما آیا واقعاً اینطور است؟ علم در مورد توانایی گربهها برای دیدن ارواح چه میگوید؟
قبل از اینکه به دنبال جنگیر بگردید، بهتر است تواناییهای حسی فوقالعاده گربهها را درک کنید. گربهها برای بقا تکامل یافتهاند تا بتوانند چیزهایی را حس کنند که برای ما انسانها به سادگی غیرقابل تشخیص هستند:
بینایی در نور کم: گربهها در تاریکی و نور بسیار کم، بسیار بهتر از انسانها میبینند و میتوانند کوچکترین حرکات شکار (یا یک روح احتمالی!) را تشخیص دهند.
شنوایی فوقالعاده: قدرت شنوایی گربه شش تا هشت برابر قویتر از انسان است. آنها میتوانند صداهایی با فرکانسهای بالاتر و پایینتر از محدوده شنوایی ما را بشنوند، مانند صدای جوندگان داخل دیوار یا نویزهای ساطع شده از وسایل الکترونیکی.
تشخیص تغییرات نوری و فاصله: اگرچه گربهها رنگها را به اندازه ما غنی نمیبینند، اما در تشخیص کوچکترین سوسو زدنهای نوری (مانند نور فلورسنت) و تخمین دقیق فاصله بسیار ماهرتر هستند.
حسگرهای مخفی: سیبیلهای گربه مانند آنتن عمل میکنند و میتوانند کوچکترین تغییرات در جریان هوا و دما را حس کنند. این تغییرات میتوانند ناشی از حرکت یک حشره، جوندگان یا حتی جابهجاییهای جزئی هوا باشند که برای ما نامحسوساند.
به بیان ساده، هنگامی که گربه شما به چیزی خیره میشود که شما نمیبینید، به احتمال زیاد او در حال واکنش به یک محرک محیطی واقعیاست که حواس محدود ما قادر به درک آن نیستند.
علاوه بر حواس پنجگانه قوی، گربهها قابلیتهای دیگری نیز دارند که درک رفتارهای عجیب آنها را سختتر میکند:
گربهها میتوانند ارتعاشات لرزهای خفیف، تغییرات فشار جوی (بارومتریک) و حتی میدانهای الکترومغناطیسی را حس کنند. حساسیت آنها به تغییرات فشار هوا میتواند دلیل توانایی آنها در «پیشبینی» طوفانها و تغییرات آبوهوایی باشد. واکنش غریزی آنها به این تغییرات ممکن است به شکل خیره شدن یا فرار ناگهانی بروز کند.
گربهها، شبیه به سگها، تکامل یافتهاند تا بتوانند ارتباطات غیرکلامی و احساسات صاحبان خود را درک کنند. اگر شما استرس داشته باشید یا احساس ترس کنید، گربه شما این حالت را تشخیص میدهد و ممکن است خود با واکنش نشان دادن یا پنهان شدن، به این حس منفی پاسخ دهد.
در افسانهها، گربههایی مانند گربه سیاه و گربه لاکپشتی (Tortoiseshell) اغلب با مسائل معنوی و قدرتهای ماورایی مرتبط هستند.
گرچه علم تواناییهای فراطبیعی را در هیچ گربهای ثابت نکرده است، اما برخی نژادها به دلیل هوش و هوشیاری بالاتر، بیشتر از بقیه مورد توجه قرار میگیرند:
برمهای (Burmese)
سیامی (Siamese)
بنگال (Bengal)
حبشی (Abyssinian)
این نژادهای باهوشتر معمولاً توجه بیشتری به محیط اطرافشان دارند و به احتمال زیاد هرگونه تغییر یا پدیده غیرعادی را سریعتر متوجه میشوند.
در نهایت، در مورد اینکه آیا گربهها واقعاً ارواح را میبینند؟ باید گفت: علم نمیتواند با قاطعیت پاسخ دهد.
در حال حاضر، هیچ مدرک علمی وجود ندارد که وجود ارواح را ثابت کند، چه رسد به اینکه گربهها بتوانند آنها را ببینند. با این حال، شواهد قویای در مورد حواس برتر گربهها وجود دارد. رفتارهای عجیب گربه شما، نظیر خیره شدن به دیوار، میتواند به دلایل زیر باشد:
حشرات/جوندگان: شنیدن صدای حرکت یک حشره یا موش در داخل دیوار یا زیر کفپوش.
جریان هوا و دما: حس کردن یک نسیم بسیار خفیف یا تغییر دما در یک نقطه خاص.
نور فرابنفش (UV): دیدن نورهایی که برای چشم انسان نامرئی هستند.
بازتاب انسانسازی (Anthropomorphism): اگر شما به ارواح باور داشته باشید، تمایل دارید که رفتار طبیعی گربه خود را به «دیدن روح» تعبیر کنید.
نکته کلیدی: حیوانات خانگی، چه گربه و چه سگ، به دلیل حواس قویتر، ممکن است به محرکهایی مانند فرومونها یا صداهای با فرکانس بالا واکنش نشان دهند که برای ما کاملاً بیتأثیر هستند.
پس دفعه بعد که گربه شما به نقطهای خیره شد، به جای روح، ابتدا به دنبال یک حشره، یک تغییر کوچک در جریان هوا، یا صدای خفیف از یک دستگاه باشید. اگرچه ممکن است گربهها ارواح را نبینند، اما مطمئناً دنیایی بسیار غنیتر و پر سر و صداتر از ما را تجربه میکنند!
در حال حاضر، هیچ راهی برای اثبات علمی این ادعا وجود ندارد. گربهها حواس بسیار تیزی دارند و ممکن است به محرکهای حسی پاسخ دهند که ما نمیتوانیم ببینیم، اما تشخیص اینکه آیا این محرکها ارواح هستند یا خیر، غیرممکن است.
گربهها میتوانند زبان بدن و احساسات منفی مانند خشم، ترس یا استرس را در انسانها حس کنند. آنها ممکن است به دلیل این سیگنالها، زودتر از ما متوجه خطر شوند و واکنش نشان دهند.
گربهها میتوانند فرکانسهای صوتی بسیار بالا و پایین، میدانهای الکترومغناطیسی و نور فرابنفش (UV) را ببینند و حس کنند. همچنین، حس بویایی و لمس از طریق سبیلهای آنها بسیار پیشرفتهتر است.