هوای ایران—به‌ویژه در کلان‌شهرهایی مثل تهران، کرج، اصفهان و مشهد—در بسیاری از روزهای سال در وضعیت ناسالم قرار می‌گیرد. این آلودگی فقط برای انسان‌ها تهدید نیست؛ حیوانات خانگی نیز به همان اندازه در معرض آسیب‌اند، حتی بیشتر، چون اغلب شرایط تنفسی ظریف‌تری دارند و توان محافظت از خود را ندارند.

در این مقاله، اثر آلودگی هوا بر حیوانات خانگی، نشانه‌های خطر، روش‌های مراقبت و محصولات مفید را بررسی می‌کنیم.

چطور آلودگی هوا به حیوانات خانگی آسیب می‌زند؟

۱. مشکلات تنفسی

ذرات ریز PM2.5 و PM10 به‌راحتی وارد ریه سگ‌ها و گربه‌ها می‌شوند و می‌توانند باعث:

• سرفه

• خس‌خس

• تنگی نفس

• عطسه‌های مکرر

• التهاب راه‌های هوایی

نژادهای پوزه‌کوتاه مانند شیتزو، بولداگ، پاگ و پرشین کت بسیار آسیب‌پذیرترند.

۲. حساسیت و التهاب چشم

آلودگی هوا باعث تحریک چشم می‌شود. بسیاری از پت‌ها ممکن است دچار:

• قرمزی

• اشک‌ریزی

• خارش چشم

• ترشحات چشمی

شوند.

۳. تشدید بیماری‌های زمینه‌ای

اگر پت شما آلرژی، آسم، مشکلات قلبی یا عفونت‌های تنفسی دارد، آلودگی هوا می‌تواند وضعیتش را به‌سرعت بدتر کند.

۴. کاهش سطح انرژی و ضعف عمومی

ورود ذرات آلاینده به خون، عملکرد قلب و ریه را کاهش می‌دهد و حیوان دچار:

• خواب‌آلودگی

• کاهش اشتها

• بی‌حالی

می‌شود.

۵. آسیب بلندمدت به ریه و قلب

قرار گرفتن مداوم در هوای آلوده می‌تواند به التهاب مزمن ریه، فیبروز ریوی و کاهش طول عمر پت منجر شود.

نشانه‌هایی که باید جدی بگیرید

اگر در روزهای آلوده یکی از این علائم را دیدید، بهتر است پت کمتر بیرون برود و با دامپزشک مشورت شود:

• سرفه‌های مکرر

• تنگی نفس یا تنفس با دهان باز

• بی‌حالی غیرمعمول

• التهاب چشم

• ترشحات بینی

• تغذیه ضعیف یا بی‌اشتهایی

چه کارهایی باید انجام دهیم؟ راهکارهای ساده اما مؤثر

۱. کاهش زمان پیاده‌روی بیرون از خانه

در روزهای ناسالم پیاده‌روی را کوتاه‌تر کنید و ساعات شلوغ (صبح زود و غروب) را انتخاب کنید.

روی زمین نزدیکی خیابان، تراکم آلاینده‌ها بیشتر است—سگ‌ها آن را مستقیم استنشاق می‌کنند.

۲. استفاده از دستگاه تصفیه هوا در خانه

اگر حیوان آلرژیک یا سالخورده دارید، وجود تصفیه‌کننده هوا در منزل کمک بزرگی است.

۳. نظافت مداوم خانه و محل استراحت حیوان

ذرات آلاینده روی فرش، مبل و کف می‌نشینند. پاک‌سازی این نقاط به کاهش مشکلات تنفسی کمک می‌کند.

۴. شست‌وشوی چشم و بینی پس از بیرون رفتن

برای کاهش التهاب، می‌توانید با محلول‌های مخصوص چشم یا سرم فیزیولوژی، چشم و بینی پت را تمیز کنید.

۵. تقویت سیستم ایمنی

جیره غذایی باکیفیت، مکمل‌های مناسب و آب کافی باعث می‌شود بدن پت در برابر آلودگی مقاوم‌تر شود.

۶. جلوگیری از فعالیت شدید

ورزش سنگین باعث می‌شود حیوان حجم بیشتری هوا و آلاینده وارد ریه کند.

۷. نگه‌داشتن پت‌ها در فضای داخل خانه

در هوای «ناسالم برای گروه‌های حساس»، پت‌های مسن، توله‌ها و حیوانات قلبی–ریوی نباید بیرون بروند.

چه محصولاتی می‌توانند کمک کنند؟ (پیشنهاد از نگاه دامپزشک)

۱. مکمل‌های تنفسی و تقویت سیستم ایمنی

مناسب برای روزهای آلوده، مخصوصاً برای حیوانات حساس.

محصولات مؤثر شامل:

• مولتی‌ویتامین‌های مخصوص سگ و گربه

• قطره یا شربت تقویت ایمنی (Immunity Support)

• ویتامین C مخصوص پت‌ها

• مکمل‌های حاوی امگا 3 (ضدالتهاب طبیعی)

۲. غذای خشک و تر باکیفیت

غذای غنی از پروتئین سالم، ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها به بدن حیوان کمک می‌کند با استرس اکسیداتیو ناشی از آلودگی مقابله کند.

برای پت‌های حساس، غذاهای «Skin & Respiratory Support» انتخاب خوبی هستند.

۳. قطره‌ها و محلول‌های چشمی

برای جلوگیری از سوزش و قرمزی چشم در هوای آلوده.

قطره‌های شست‌وشوی چشمی مخصوص حیوانات بهترین گزینه‌اند.

۴. سرم فیزیولوژی برای شست‌وشوی بینی

یک روش ساده و کم‌هزینه برای کاهش ذرات آلاینده در بینی حیوان.

۵. مکمل‌های امگا 3 و آنتی‌اکسیدان

امگا۳ التهاب سیستم تنفسی را کاهش می‌دهد و برای روزهای آلوده بسیار مفید است.

۶. ماسک‌های مخصوص سگ (اختیاری)

برای نژادهای پرخطر یا حیواناتی که مجبورند بیرون باشند، ماسک‌های مخصوص سگ‌ها نیز وجود دارد، اما استفاده از آن‌ها باید با احتیاط و محدودیت باشد.

جمع‌بندی

حیوانات خانگی ما همان هوایی را تنفس می‌کنند که ما می‌کنیم، اما بدن لطیف‌تر و آسیب‌پذیرتری نسبت به آلودگی دارند. مراقبت صحیح در روزهای آلوده می‌تواند از مشکلات تنفسی و قلبی جدی جلوگیری کند.

با پیاده‌روی کمتر، شست‌وشوی چشم و بینی، تقویت سیستم ایمنی، استفاده از غذای باکیفیت و انتخاب محصولات مناسب از پت‌شاپ، می‌توانیم سلامت پت‌هایمان را در شرایط آلوده حفظ کنیم.

مراقبت از آن‌ها، مراقبت از آرامش خانه ماست